Европын засгийн газрууд өсөн нэмэгдэж буй жагсаалд хариу өгөхөд яагаад бэрхшээлтэй байна вэ
Зураг (Мадрид дахь Пуэрта-дель-Соль талбай, жишээ зураг): Carlos Delgado / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Европ даяарх жагсаал намжих шинжгүй байна. Тэд зарим өдөр намжаад хэд хоногийн дараа дахин дэгдэж байгаа ч сургуулийн нөхцөл, дизель түлшний үнэ зэрэг тодорхой гомдлоос эхлээд ирээдүйн талаарх бүдэг бадаг айдас, боломж улам хүрэхийн аргагүй болсон мэдрэмж хүртэл олон шалтгаантай. Залуучуудын тэргүүлсэн жагсаал Европын наймаас доошгүй оронд өрнөж байна.
HEC Парисын Бизнесийн сургуулийн Европын холбооны эрх зүй, бодлогын профессор Альберто Алеманно «Тэд олон талт, зохион байгуулалтгүй, нэг удирдагч, хөтөлбөргүй. Иймд нэг бодлогыг үгүйсгэхээс илүүтэй хүмүүс системд итгэхээ больсны дохио юм» гэв. Түүний хэлснээр засгийн газрууд голдуу нийтийн хэв журмыг хангахад анхаарч байгаа бөгөөд эдгээр хөдөлгөөнд цөөн хэсэг хүчирхийлэгч оролцдог нь жинхэнэ шаардлагыг далдалж байна.
Флоренц дэх Скуола Нормале Супериорегийн улс төрийн шинжлэх ухааны профессор Донателла делла Порта жагсаал одоо зөвхөн сургуулийн системд хөрөнгө нэмэх шаардлагаас давсан, цэргийн зардал, засгийн газруудын Трамптай холбоо, бензиний үнэ, Ираны дайн, Палестины асуудал зэрэг сэдэвтэй болсныг хэлжээ.
Францад ахлах сургууль, их сургуулийн хаалт үргэлжилж байна. Боловсролын сайд Эдуард Жеффре ахлах сургуулийн нэгдүгээр ангийн анги дүүргэлтийг 28-аар хязгаарлах, дээд техникийн хөтөлбөрт 10,000 суудал нэмэх, элсэлтийн «Parcoursup» системийг өөрчлөх арга хэмжээг баталсныг мэдэгдсэн ч жагсаал намжаагүй. Цалин, амьжиргааны өртөг, нийтийн үйлчилгээний талаар 11 дүгээр сарын 5-нд улсын хэмжээнд ажил хаялт болно гэж хүлээж байна. Германд метал, цахилгааны ажилчид ажил хаяж, оюутнууд цэргийн албаны тухай санаа сэргэх вий гэж айж жагсаж байна. Бельгид гал сөнөөгчид Брюссельд цуглаж, хүн хүч, техник тоног төхөөрөмж нэмэхийг шаарджээ. Италид USB үйлдвэрчний эвлэл өнгөрсөн Баасан гарагт хэдэн арван мянган хүнийг цуглуулж цэргийн зардлыг бууруулахыг шаардсан.
Испанид 87 настай тэтгэвэрт гарсан хүнийг амьдарч байсан байрнаас нь албадан гаргаж, дараа нь нас барсанаас болж орон сууцны хямралын эсрэг долоо хоногоор үргэлжилсэн их хэмжээний жагсаал өрнөжээ. 11 дүгээр сарын 3-нд цагдаа Мадридын Пуэрта-дель-Соль талбай дахь асар бүхий лагерийг татан буулгаж, 334 хүнийг гаргаж, хоёр хүнийг баривчилсан байна. Албаныхан «Хүчирхийлэлгүйгээр» хийсэн гэсэн бол зохион байгуулагчид «Хүчирхийлэл ихтэй цагдаагийн ажиллагаа» гэж мэдэгдсэн. Засгийн газар түрээсийн өсөлтийг хязгаарлах, зарим эмзэг түрээслэгчийг түр албадан гаргахаас хамгаалах зэрэг орон сууцны арга хэмжээг баталсан ч жагсагчид 11 дүгээр сарын 11-нд орон сууцны эрх, амьжиргааны өртгийн талаар ерөнхий ажил хаялт хийхээр төлөвлөж байна.
Италид хоёр долоо хоногийн өмнөх хүчирхийллийн дараа Жорджиа Мелонигийн засгийн газар аюулгүй байдлын арга хэмжээг чангатгасан. Таван ба түүнээс олон хүн цугларч чулуу, хөөрөг, таяг шидэх «хүчирхийллийн оролцоо»-г таван жил хүртэл хорих, 20,000 евро хүртэл торгох гэмт хэрэг болгосон бөгөөд эцэг эхийг хүүхдийнхээ учруулсан хохирлыг хариуцуулах, хүүхдийг урьдчилан саатуулах бодлого баталсан. НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссар Волкер Түрк 10 дугаар сард хүүхдүүдийн эсрэг хэт хүч хэрэглэж байгааг шүүмжилсэн бол «Human Rights Watch» Францын засгийн газарт залуучуудын шаардлагыг сонсохыг уриалсан.
Мөн төсвийн хязгаарлалт нөлөөлж байна. Италийн нийтийн өр 2026 онд ДНБ-ий 138.5 хувьд хүрэх төлөвтэй, Францын төсвийн алдагдал ДНБ-ий 5.4 хувь буюу ЕХ-ны 3 хувийн хязгаараас хавьгүй өндөр, Испани шинэ төсвөө парламентаар батлуулж чадахгүй 2023 оны төсвөө үргэлжлүүлэн мөрдөж байна. Алеманно «Мөнгө бол хариултын зөвхөн нэг хэсэг. Хүмүүс хэцүү сонголтыг тайлбарлаж, иргэдэд үг хэлэх боломж олгосон тохиолдолд л тэвчдэг. Үүнийг үл тоомсорлох нь уур хилэнг дэвэргэдэг» гэжээ.
Эх сурвалж: Al Jazeera (2026.11.4)
