Eni-ийн тоймоор Төв Азийн нар, салхин эрчим хүчний хүчин чадал огцом өсчээ

Зураг (тайлбар): Казахстаны Нургис нарны цахилгаан станц, дээрээс харагдах байдал. Nikolai Bulykin / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Италийн Eni компанийн эрчим хүчний статистик тоймд тулгуурлан Азербайжаны Trend агентлаг сүүлийн өдрүүдэд Төв Азийн орнуудын эрчим хүчний үзүүлэлтүүдийг цувралаар нийтэлжээ. Тэдгээрээс сэргээгдэх эрчим хүчний хүчин чадал, үйлдвэрлэл Казахстан, Узбекистанд огцом өссөн нь ялангуяа анхаарал татаж байна.

Казахстаны нарны цахилгаан станцуудын хүчин чадал сүүлийн 10 жилд 23 дахин өссөн бол нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл 10 жилийн хугацаанд 17 дахин нэмэгджээ. Салхин эрчим хүчний үйлдвэрлэл 2025 онд 21.2 хувиар өссөн байна.

Узбекистанд салхин цахилгаан станцын хүчин чадал 2025 онд гурав дахин нэмэгдэж 1.65 гигаватт болсон. Мөн 2024 онд нарны цахилгаан үйлдвэрлэл 537.5 хувиар өссөн гэж Eni-ийн мэдээлэлд дурджээ. Trend агентлагийн нэг гарчигт Узбекистаны салхин цахилгаан үйлдвэрлэл 2024 онд 112 дахин гаруй өссөн гэж бичсэн боловч харьцуулсан суурь он тодорхойгүй тул энэ тоог тусад нь шалгах нь зүйтэй.

Уламжлалт эх үүсвэрийн хувьд Узбекистаны байгалийн хийн олборлолт 2025 онд 2.4 хувиар нэмэгдсэн бол Тажикистаны газрын тосны хэрэглээ 5.9 хувиар өссөн байна.

Ийм огцом өсөлт нь ихэвчлэн бага суурь дээр гардаг гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Нарны болон салхин станцууд эрчим хүчний нийт хэрэглээнд эзлэх хувь нь нэмэгдэх тусам цахилгаан дамжуулах сүлжээ, хадгалах хүчин чадал, нөөц эх үүсвэрийн асуудал чухал болдог. Узбекистан энэ бүхний дунд 2030 он гэхэд эрчим хүч хадгалах хүчин чадлаа 4.5 ГВт хүргэхээр төлөвлөж буй нь үүнтэй холбоотой. Монголын нар, салхины нөөц арвин бүс нутгийн хувьд Төв Азийн хөршүүдийн туршлага харьцуулан судлах сонирхолтой жишээ болох юм.

Эх сурвалж: Trend.az (Eni-ийн статистик тоймд тулгуурласан мэдээлэл, 2026.11.08)