Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн ХБНГУ-д хийсэн төрийн айлчлал: 35.5 сая еврогийн хэлцэл, Франкфуртад ерөнхий консулын газар
Зураг (Бельвью ордон, Берлин): Michael.F.H.Barth / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх 10-р сарын 19-26-ны өдрүүдэд ХБНГУ, Финланд, Беларусь улсад төрийн айлчлал хийв. Германд хийсэн айлчлал нь Монгол, Германы харилцааг 2024 онд хүрсэн «стратегийн түншлэл»-ийн түвшнээс эдийн засгийн бодит агуулгаар баяжуулахад чиглэжээ.
Айлчлалын нөхцөл. ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч Франк-Вальтер Штайнмайерын урилгаар хийсэн энэ айлчлал нь Монголын төрийн тэргүүний ХБНГУ-д 14 жилийн дараа хийсэн анхны төрийн айлчлал байв. Мөн Д.Нацагдорж тэргүүтэй монгол залуусыг Германд анх суралцуулахаар илгээснээс хойших 100 жилийн ойтой давхцжээ. Германы тал Монголын төрийн тэргүүний онгоцыг агаарын хилдээ орсны дараа байлдааны онгоцоор хамгаалуулан угтаж, Гадаад хэргийн яамны «Вилла Борсиг» цогцолборын өмнө 21 удаа ёслолын буудлага хийсэн.
Хэлэлцээ, тунхаглал. Хоёр улсын Ерөнхийлөгч нар албан ёсны хэлэлцээ хийж, Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг, ХБНГУ-ын Гадаад хэргийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Бернхард Котч нар «Монгол Улс, ХБНГУ хоорондын Хамтарсан тунхаглал»-д гарын үсэг зурав. Тунхаглалд ирэх жилүүдийн хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлийг тодорхойлжээ. Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхэд Холбооны Канцлер Фридрих Мерц бараалхаж, стратегийн түншлэлийг өргөжүүлэх, иргэд хоорондын харилцааг дэмжих, тэтгэвэр, нийгмийн хамгааллын хэлэлцээр байгуулах асуудлаар санал солилцсон. Мөн хоёр улс жолоодох эрхийн үнэмлэхийг харилцан хүлээн зөвшөөрөх, нийгмийн хамгааллын хэлэлцээр байгуулах боломжийг судалж, яриа хэлэлцээг эхлүүлэхээр болов.
Бизнес форум. Берлинд Монголын Үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим Германы Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимтай хамтран зохион байгуулсан Герман-Монголын бизнес форумд хоёр улсын төр, хувийн хэвшлийн 270 гаруй төлөөлөгч оролцжээ. Форумаар хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүд нийт 35.5 сая еврогийн (38.5 сая ам.доллар) үнийн дүнтэй гэрээ, хэлцэл, хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурав. Үүнд Монголын «GR Precast» ХХК Германы «CBS Home GmbH»-тэй хамтран хөнгөн бетон бэлдцийн үйлдвэр байгуулах гэрээ, «Blackbox Energy» болон «smartOPS GmbH» компаниудын сэргээгдэх эрчим хүчний хамтын ажиллагаа, «Хүнс Комплекс» ХХК Германы «Poly-clip System», «Eberhardt» компаниудтай байгуулсан санамж бичиг зэрэг багтсан. Мөн Монгол Улсад алт цэвэршүүлэх үйлдвэр байгуулах төслийг урагшлуулах асуудлыг төрийн тэргүүнүүд тусгайлан ярилцсан байна.
Худалдааны байдал. НҮБ-ын Comtrade-ийн мэдээгээр 2025 оны байдлаар Германаас Монголд 246 сая орчим ам.долларын экспорт, Монголоос Герман руу 14.4 сая ам.долларын экспорт хийжээ. Хоёр улсын худалдааны эргэлт жилд дунджаар 260 гаруй сая доллар байна. Германаас агаарын хөлөг, нисэх онгоцны эд анги, машин механизм, автомашин, эмнэлгийн болон оптик багаж, эм зэргийг, Монголоос самнасан ноолуур, ноос, сүлжмэл хувцас, зөгийн бал, хуш модны самар, хатаасан жимс зэргийг худалдан авдаг.
Боловсрол, соёл, батлан хамгаалах. Өнөөг хүртэл 35 мянга гаруй монгол иргэн Герман улсад боловсрол, мэргэжил эзэмшсэн байна. Ерөнхийлөгч Дрезден хотод «Илгээлт-2100» хөтөлбөрийн 126 оюутан болон бусад монгол залуустай уулзаж, цаашид нарийн мэргэжлийн инженер, технологийн боловсон хүчин бэлтгэх квотыг нэмэгдүүлэхээр тохиролцов. Айлчлалын хүрээнд их, дээд сургуулиудын хооронд 7 баримт бичиг байгуулж, Берлинд «Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц» түүхэн үзэсгэлэнг нээсэн. Лайпцигийн их сургуульд Д.Нацагдорж болон түүний багш монголч эрдэмтэн Э.Хэнишийн дурсгалын самбар нээжээ. Батлан хамгаалах салбарт НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаа, уулын явган цэргийн чиглэлээр сургалт зохион байгуулахаар тохирчээ.
Франкфуртад ерөнхий консулын газар. Хоёр улсын Ерөнхийлөгч нар Франкфурт Майн хотод Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар нээхээр болсноо албан ёсоор зарласан. УИХ-ын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо 2026 оны 5-р сарын 12-ны хуралдаанаар Франкфурт болон Австралийн Сидней хотод ерөнхий консулын газар нээхийг дэмжсэн байдаг. ХБНГУ-д 8,900 гаруй монгол иргэн байнга оршин суудгаас 5,250 гаруй нь Франкфурт орчимд амьдарч, ажиллаж, сурч байна. Засгийн газар консулын газрыг 4 орон тоотойгоор байгуулахаар шийдвэрлэжээ.
