Дэлхийн өр 365 их наяд доллар давж, хүүгийн төлбөр өсөөд байна

Зураг (Евро мөнгөн дэвсгэрт, архивын зураг: PawełMM / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)

Сүүлийн долоо хоногуудад Франц, Бельги, Итали, Португалийн гудамжинд олон зуун мянган хүн амьжиргааны өртөг өсөлт, бага цалин, байрны үнэ, сургуулийн дутуу санхүүжилтийг эсэргүүцэн жагсав. Франц дахь жагсаалд өнгөрсөн бямба гарагт улсын хэмжээнд 550,000 гаруй хүн оролцсон гэж Дотоодын яам мэдээлсэн.

Жагсаал засгийн газруудын хяналтаас гарахад хэцүү санхүүгийн хавчаарыг ил гаргалаа. Олон жилийн их зээлдэлтийн улмаас Европын олон орон өрөнд баригдсан бөгөөд тэр өр улам үнэтэй болж байна. Францын зээлийн өртөг 2002 оноос хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн.

Олон улсын санхүүгийн хүрээлэн (IIF)-ийн мэдээлснээр засгийн газар, өрх, компанийн нийт өр 2026 оны эхний хагаст 10 их наяд доллароор өсөж, 365 их наяд доллараас давсан. Энэ нь дэлхийн хүн бүрт ойролцоогоор 44,000 доллар ногдох хэмжээ бөгөөд өсөлтийн ихэнх нь хөгжиж буй зах зээлээс гарчээ.

Хөгжингүй орнууд өнгөрсөн жилд засгийн газрын бондынхоо хүүд 3.3 их наяд доллараас дээш төлсөн. Энэ нь дэлхийн батлан хамгаалахад зарцуулж буй 3.1 их наяд, хиймэл оюунд 2.6 их наяд, цэвэр эрчим хүчинд 2.3 их наяд доллараас их байна. Хүүгийн төлбөр өсөх тусам сургууль, эмнэлэг, тэтгэврийн зардал багасаж, засгийн газар татвар нэмэх, зардал танах шахалтад ордог.

Засгийн газар банкнаас биш бонд зарж зээлдэг. Хөрөнгө оруулагч 100 еврогийн 10 жилийн бонд авбал 2.5 хувийн хүүтэй үед жилд 2.50 евро (нийт 25 евро), 5 хувийн хүүтэй үед жилд 5 евро (нийт 50 евро) хүү авч, 10 жилийн дараа үндсэн 100 еврогоо буцаан авна. Бондын үнэ буурахад өгөөж (yield) өсч, зээлдэх зардал нэмэгддэг.

Франц 10 жилийн бонддоо 5 орчим хувь төлж байгаа бол Герман 3.41 хувь төлж байна. Францын зээлийн өртөг Итали, Грекийг ч давсан бөгөөд евро ашигладаггүй Их Британи л илүү өндөр байна. 2010–2012 оны еврогийн өрийн хямралын үед ийм хэмжээний хүү зөвхөн Грек, Итали, Испани зэрэг хүнд байдалд орсон орнуудад ногддог байлаа.

Засгийн газрын өрөөр АНУ 41.4 их наяд доллароор (ДНБ-ий 127 хувь), Хятад 22.5 их наяд (104 хувь), Япон 8.7 их наяд (199 хувь, томоохон эдийн засгуудаас хамгийн өндөр харьцаа), Их Британи 4.4 их наяд (102 хувь) тус тус тэргүүлж байна. Франц 4.2 их наяд долларын өрөөр (ДНБ-ий 118.5 хувь) дэлхийд тавдугаарт бичигдэж, Итали 3.7 их наяд (138 хувь), Герман 3.5 их наяд (65 хувь) байна. ОУВС 2030 он гэхэд Францын өр ДНБ-ий 121.8 хувьд хүрнэ гэж таамаглаж байна.

Засгийн газрын зээлийн өртөг өсөх нь иргэдийн орон сууц, автомашин, кредит картын хүүд ч нөлөөлдөг.

Эх сурвалж: Al Jazeera (2026.10.22).