Самбалхүндэвийн хуучин оршуулгын газар: Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэн, 65,000 булшны тооллого
Зураг (Улаанбаатар хот, жишээ зураг): Christopher Michel / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Буяны үйлчилгээ эрхлэгч «Нью Семетри» болон «Улаанбаатар буян» компаниуд Чингэлтэй дүүрэг дэх Самбалхүндэв буюу Далан давхрын хаалттай оршуулгын газрыг хэсэгчлэн чөлөөлж, Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулсан төслийнхөө талаар мэдээлэл өглөө.
Компаниудын мэдээлснээр төслийг 2022 онд эхлүүлсэн. Эхний шатанд оршуулгын газрын 10 га талбай дахь шарилыг нүүлгэн шилжүүлж, 2023 онд 14,323 бурхан болоочийн чандар шүтээнийг ар гэрийнхний оролцоотой, шашны зан үйл хийж Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн хөрсөнд болон суваргад залжээ. Цэцэрлэгт хүрээлэнд дурсгал хүндэтгэлийн хэсэг, явган зам, амрах суух талбай, гэрэлтүүлэг тохижуулж, голт бор, гүйлс, далан хальс, шар хуайс, монос зэрэг мод, бут тарьсан гэнэ.
Нийслэлийн түвшинд Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын алба хуучин, хаагдсан оршуулгын газартай холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх чиглэлээр өнөөгийн байдлыг тодорхойлох, цаашид авах арга хэмжээ, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах ажил хийж байна. 2025 онд Самбалхүндэвийн оршуулгын газар дахь булш, бунхны бүртгэл, тооллогыг хийж, ubcemetery.gov.mn цахим мэдээллийн санг үүсгэсэн. Тооллогоор 63 га талбайд нийт 65,000 булш, бунхан тоологдсоны 70 орчим хувь нь эвдэрч муудсан, ухагдаж, тоногдсон байдалтай байжээ. Булш, бунхны гадна байдлыг фото зургаар баримтжуулж, нээлттэй мэдээллийн санд оруулсан нь хуучин оршуулгын газраас өөрийн эрхэм хүний булш, бунхныг хайж буй иргэдэд учирдаг хүндрэлийг шийдвэрлэх боломж бүрдүүлсэн гэж компаниуд үзжээ. Бусад хаагдсан, хуучин оршуулгын газрын тооллого үргэлжилж байна.
Энэ онд Самбалхүндэвийн 8.5 га талбай дахь шарилыг нүүлгэн шилжүүлэх ажлыг Захирагчийн ажлын алба, Чингэлтэй дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар зохион байгуулж, гүйцэтгэгчээр «Улаанбаатар буян» ХХК шалгарчээ. Наймдугаар сард хурал номын айлдвараар ажил эхэлсэн ч салбарын оролцогчдын шүүхийн маргаантай холбоотойгоор тодорхойгүй хугацаагаар зогсоод байна. Ажил зогстол тус компани 2 га талбай дахь 1,601 бурхан болоочийн шарилыг нүүлгэн шилжүүлж чандарласан бөгөөд чандар шүтээнийг ар гэрийнхний оролцоотой, төрийн холбогдох байгууллагын хяналт дор Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэнд залсан гэж мэдээлжээ.
Төслийг «хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөх сайн жишиг» гэж үнэлсэн нь төслийг хэрэгжүүлсэн компаниудын өөрсдийн байр суурь бөгөөд шүүхийн маргааны агуулга, оролцогч талуудын байр суурийг эх мэдээнд тайлбарлаагүй байна.
