Судан дахь дайн, инфляц Хартумын айл өрхүүдийг амьд үлдэхийн төлөө тэмцүүлж байна

Зураг (Хартумын зах, жишээ зураг): Dr. Ondřej Havelka / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Хартум, Судан – Раша Абдельазиз Муса өдөр бүр долоон цагийн турш цай зарна. Гэвч орой 22 цагт ажлаа тараахдаа дөрвөн хүүхдээ хооллох хангалттай мөнгөтэй эсэхээ мэдэхгүй хэвээр байдаг. 39 настай Муса хамаг чадлаараа хичээж байгаа ч орлого нь нийслэлийн хүнсний үнийн өсөлтөд хүрэхээ больжээ. Түүний нөхөр Суданы армийн гишүүн найман сараас илүү хугацаанд фронтод байгаа бөгөөд хэдэн сар сураггүй, мөнгө илгээгээгүй гэнэ.

Хоол хүнсэнд өдөрт зарцуулах мөнгө

Муса Al Jazeera-д хэлэхдээ гэр бүлээ хооллоход түрээс болон бусад зардлыг оруулахгүйгээр өдөрт 40,000 Суданы фунт (зэрэгцээ зах зээлийн ханшаар 4 доллар) шаардагддаг. 61 настай Ахмад Юсеф 12 хүний гэр бүлийг тэжээдэг бөгөөд өдөрт 100,000 гаруй фунт (10 доллар) зарцуулдаг; орлого нь тогтмол бус. 57 настай Али Фадил 10 хүний гэр бүлтэй, өдрийн зардал 70,000 орчим фунт (7 доллар) бөгөөд зарим өдөр ажил олддоггүй. "Заримдаа сургалтын төлбөр, эмчилгээний зардлаа төлөхийн тулд хоолоо хасдаг. Өр зээл ч авдаг" гэж Фадил хэлжээ.

Үнийн өсөлт

Al Jazeera өнгөрсөн долоо хоногт Хартум мужийн дөрвөн зах дээр үнийн судалгаа хийхэд хэд хоногийн дотор чухал хүнсний үнэ огцом өссөн байна. Нэг кг элсэн чихэр 9,000-аас 10,000 фунт, нэг литр хоолны тос 20,000-аас 25,000 фунт болж, талх нэг долоо хоногийн өмнөх 300 фунтээс 500 фунт болжээ. Чечевиц 8,000-аас 10,000 фунт, будаа 10,000-аас 13,000 фунт, сүүний нунтаг 60,000-аас 70,000 фунт болсон. Баасан гарагт нэг долларыг зэрэгцээ зах зээлд 10,050 Суданы фунтээр арилжсан нь өмнөх өдрийн 9,500-аас өсч, Суданы фунтын ханш цаашид суларсныг харуулж байна.

Суданы Үндэсний статистикийн албаны мэдээллээр есдүгээр сард улсын хэмжээнд үнэ жилийн өмнөхөөс 28 хувь (наймдугаар сард 26 хувь), зөвхөн есдүгээр сард 7.5 хувиар өссөн. Хүнс, ундааны үнэ жилийн өмнөхөөс бараг 37 хувь өсөж, нэг сарын дотор 17 гаруй хувиар нэмэгджээ. Хартум мужид үнэ жилийн өмнөхөөс бараг 60 хувь өссөн байна. Хот суурин газрын хүнсний үнэ 55 хувиар өссөн.

Шалтгаан ба зөвлөмж

Дэлхийн банкны тооцоогоор Суданы эдийн засаг 2023 онд 29 хувь, 2024 онд 14 хувиар хумигдсан. Олон улсын цагаачлалын байгууллагын (IOM) мэдээллээр дөрөвдүгээр сарын байдлаар 8.9 сая хүн дотооддоо дүрвэн суурьшсан байна. Эдийн засгийн шинжээч Халид Тэкс нөхөн сэргээлт, шатахууны хомсдол, дүрвэгсдийн эргэн ирэлтээс үүдэлтэй эрэлт зэрэг нь үнийг өсгөж буйг тайлбарлаж, хүмүүнлэгийн тусламж хүргэх нөхцөлийг сайжруулах, дайныг зогсоох, эмзэг өрхөд шууд дэмжлэг үзүүлэх, жижиг бизнест бага хүүтэй зээл олгохыг уриалжээ.

Эх сурвалж: Al Jazeera, Abdelazim Allahgabo (2026.10.28)