Монголчуудын анхны гэрлэлтийн нас 25 жилд 3.8 жилээр хойшилж, эрэгтэйчүүд дунджаар 29.5 насандаа гэр бүл болох болжээ
Зураг (Чингис хаан талбайд хуримын зураг авахуулж буй нь, жишээ зураг): Zazaa Mongolia / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Монголчууд өмнөхөөсөө хожуу гэр бүл болох болжээ. Хүн ам, орон сууцны 2025 оны завсрын тооллогын гэрлэлтийн байдлын мэдээллээс харахад 2000 онд эрэгтэйчүүд дунджаар 25.7, эмэгтэйчүүд 23.7 насандаа анх гэр бүл болдог байсан бол 2025 онд энэ нь 29.5 болон 27.5 болж өссөн байна. Өөрөөр хэлбэл, 25 жилийн дотор анхны гэрлэлтийн нас хоёр хүйсийн хувьд ойролцоогоор 3.8 жилээр хойшилжээ. Хоёр хүйсийг нийлүүлсэн дундаж нас 28.5 болж байна.
Яагаад хойшилж байна вэ?
Мэдээллийг тайлбарлахдаа боловсрол эзэмших хугацаа уртассан, ажил мэргэжлийн тогтвортой байдлыг хожуу олох болсон, нийгмийн үнэт зүйлс өөрчлөгдсөнтэй холбон үзсэн байна. Энгийнээр хэлбэл, залуус гэр бүл болохоосоо өмнө сурч, ажилд орж, бие даахыг илүү чухалчилж байна гэсэн үг.
Гэрлэлтийн байдал ямар байна?
15-аас дээш насны хүн амын 30.1 хувь нь хэзээ ч гэрлээгүй, 61.6 хувь нь гэрлэсэн (бүртгэлтэй болон бүртгэлгүй), 2.9 хувь нь салсан, 5.4 хувь нь бэлэвсэн байна.
Өмнөх тооллоготой харьцуулбал гэрлэсэн хүний тоо 123.8 мянгаар (9.5 хувь), хэзээ ч гэрлээгүй хүний тоо 19.7 мянгаар (2.9 хувь), бэлэвсэн хүний тоо 6.4 мянгаар (5.4 хувь) нэмэгджээ. Хамгийн хурдан өссөн нь салсан хүмүүсийн тоо бөгөөд 16.9 мянгаар буюу 32.8 хувиар нэмэгдсэн байна.
Насны бүлгээр харвал
15–24 насныхны дунд хэзээ ч гэрлээгүй хүний эзлэх хувь өмнөх тооллогоос хоёр хүйсэд өссөн байна. Гэрлэсэн хүний эзлэх хувь нийтдээ нэмэгдсэн ч 25–34 насныхны дунд буурчээ. Энэ нь залуучууд гэр бүл болох шийдвэрээ хойш тавьж байгаагийн шинж юм.
Салалтын насны бүтэц ч өөрчлөгдсөн. 2020 онд салсан хүн голдуу 45–54 насныхан байсан бол 2025 онд 35–44 насны бүлэгт төвлөрч эхэлжээ. Энэ насны бүлэгт салсан болон тусгаарласан хүний эзлэх хувь хоёр хүйсэд өссөн бөгөөд эрэгтэйчүүдийн хувьд 6.9 нэгж хувиар нэмэгдсэн байна.
Юу харуулж байна вэ?
Гэрлэлтийн нас хойшлох, салалт залуу насанд төвлөрөх нь хүн ам зүйн бодлого, орон сууцны хэрэгцээ, хүүхдийн тоо зэрэгт хэрхэн нөлөөлөхийг цаашид анхааралтай судлах шаардлагатай. Тооллогын тоо өөрөө шалтгааныг бүрэн тайлбарлахгүй ч нийгмийн хандлага өөрчлөгдөж байгааг тодорхой харуулж байна.
