ОУВС: Орлого багатай орнууд орлогынхоо 8–14 хувийг өрийн төлбөрт зарцуулж байна
Зураг (Бангкок хотын төв): Vyacheslav Argenberg / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Олон улсын валютын сан (ОУВС) өр, өндөр инфляци, дайны нөлөөгөөр үүссэн үнийн цочролд орсон ядуу орнуудад тусалах хариуцлагатай гэж тус сангийн Гүйцэтгэх захирал Кристалина Георгиева мэдэгдлээ.
Бангкок хотод 10 дугаар сарын 12-оос 18 хүртэл болсон ОУВС болон Дэлхийн банкны жилийн хуралдаан бямба гарагт өндөрлөх үеэр тэрээр энэ тухай хэлжээ. Хуралд 191 орны санхүүгийн бодлого боловсруулагч, төв банкны ерөнхийлөгч, сангийн сайд нарын 15,000 гаруй төлөөлөгч оролцсон гэж мэдээлсэн.
«Өөдрөг байдал ба санаа зоволт»
Георгиева хуралдаанд оролцогчдын яриаг «өөдрөг байдал болон санаа зоволт» хоёрын хослол гэж дүгнэв. Өөдрөг байх шалтгаанаа дэлхийн эдийн засгийн тэсвэр, хиймэл оюуны боломж, Азийн эрч хүчээр тайлбарлажээ. Харин хиймэл оюун, инфляци, өндөр өр, дайн, уур амьсгалын эрсдэл санаа зовоож байгааг онцоллоо.
Ядуу орнуудад хүнд цаг
Георгиевагийн хэлснээр эмзэг орнууд хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын өсөлтөөс хоцорч буйн зэрэгцээ зээлийн өндөр хүүтэй тулгарч байна. Дэлхийн хүүгийн түвшин өндөр байгаагаас орлого багатай орнууд одоо төсвийн орлогынхоо 8–14 хувийг өрийн төлбөрт зарцуулж буй нь өмнөх жилүүдээс нэмэгдсэн үзүүлэлт. «Инфляци бол ядуусын төлж буй татвар шиг зүйл» гэж тэрээр хэлсэн.
Эрчим хүчний импортлогч, орлого багатай орнууд үнийн өсөлтөд хамгийн хүчтэй цохиулж байна. Нийтлэлд дурдсанаар АНУ, Израиль хоёр Иранд дайн эхлүүлсэн 2 дугаар сараас хойш газрын тос, байгалийн хийн үнэ огцом өсч, нийлүүлэлтийн урсгал тасалдсан байна. Олон улсын валютын болон санхүүгийн хорооны даргаар ажиллаж буй Саудын Арабын Сангийн сайд Мохаммед Аль-Жаадан дайн, худалдааны хурцадмал байдал улам даамжирвал худалдааны чухал замууд тасалдаж, түүхий эдийн, ялангуяа боловсруулсан эрчим хүчний бүтээгдэхүүний үнийн дарамт нэмэгдэж, эрчим хүч, хүнсний аюулгүй байдал дордож болзошгүйг мэдэгдлээрээ анхааруулсан.
Өрийн дахин зохицуулалт, зээлийн хөтөлбөр
Георгиева шаардлагатай бол орнуудад өрөө дахин зохицуулахад, дотоодын нөөцөө дайчлах, олон улсын санхүүжилт татах, хувийн хөрөнгө оруулалтад таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд ОУВС тусалдаг гэв. Ийм орнууд өсөлтийг түлхүүр болгосон, эмзэг бүлгийг хамгаалсан зарлагын зорилт тавих ёстой гэдгийг тэмдэглэв. Орлого багатай орнуудад нэмэлт нөөц олж өгөхийн тулд ОУВС «тасралтгүй хүчин чармайна» гэжээ.
Мөн Иракийн хүссэн зээлийн хөтөлбөрийг ОУВС «маш бат» дэмжинэ гэсэн бол Ливантай хийж буй яриа ахиц гарсныг, цөөн ажил үлдсэнийг хэлжээ.
Эх сурвалж: Al Jazeera, AFP, Reuters (2026.10.17)
