Тунист Ерөнхийлөгч Саидын эсрэг сүүлийн жилүүдийн хамгийн том жагсаал боллоо
Зураг (Тунис хотын Хабиб Бургибагийн өргөн чөлөө, архивын зураг): Dacoslett / Wikimedia Commons, CC0
Тунисын нийслэл Тунис хотод мянга мянган хүн Ерөнхийлөгч Кайс Саидын засаглал, амьдралын түвшний доройтол, улс төрийн эрх чөлөөний хязгаарлалтыг эсэргүүцэн бямба гарагт жагсав. Энэ нь Саидын эсрэг сүүлийн жилүүдэд болсон хамгийн том жагсаал юм.
Хэн, юу шаардав?
Жагсаалыг Тунисын Хөдөлмөрийн ерөнхий эвлэл (UGTT) нөлөө бүхий үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо, сөрөг хүчний намууд болон иргэний нийгмийн байгууллагуудтай хамтран удирдсан. Урт хугацаанд хуваагдмал байсан улс төрийн өрсөлдөгчид энэ удаа нэгдсэн нь жагсаалыг онцлох болгосон. Хуваагдал нь тэдний Саидын засаглалд сорилт тавих чадварыг сулруулж байсан юм.
AFP агентлагийн мэдээлснээр жагсаалд 3,000 гаруй хүн оролцсон ч нийт тоог бие даан баталгаажуулах боломжгүй. Жагсагчид төв Хабиб Бургибагийн өргөн чөлөөнд цугларч, нийслэлд хэдэн зуун цагдаа байршиж, хэд хэдэн зам хаагдсан. Олны дунд хуульч, эмч, сэтгүүлч, ажилгүй иргэд, идэвхтнүүд болон янз бүрийн намын гишүүд байв. Тэд баривчлагдсан засгийн газрын шүүмжлэгчдийг суллах, үйлдвэрчний эвлэлийн эрхэд тавьсан хязгаарлалтыг зогсоохыг шаарджээ. «Эрх чөлөөгүй ардчилал гэж үгүй», «Ядууралд нэр төр байхгүй» гэсэн уриа бүхий самбар барьсан байна.
Жагсагчид 2011 оны бослогын үеэр өргөн дуулдсан, засгийн газрыг огцруулахыг шаардсан уриаг дахин хашгирав. UGTT-ийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Салах Эддин Салми жагсаалд үг хэлэхдээ эрх мэдэл ерөнхийлөгчид төвлөрч буйг шүүмжилж, «чимээгүй байх цаг дууссан» гэсэн санааг илэрхийлэв.
Эдийн засгийн гомдол
Улс төрийн шаардлагатай зэрэгцээд суурь бүтээгдэхүүний үнэ өсч, худалдан авах чадвар буурсанд иргэдийн дургүйцэл нэмэгдсэн. Тунис урт хугацааны эдийн засгийн хүндрэл, төрийн үйлчилгээний доройтол, ус цахилгаан давтамжтай тасрах, эм болон бусад зайлшгүй хэрэгцээт барааны хомсдолтой тулгарч байна. Сфакс хотоос ирсэн жагсагч Ясин Гарсели үйлчилгээний тасалдал дургүйцлийг нь улам нэмсэн гэж Reuters-д ярьжээ.
Энэ жагсаалаас өмнө ижил шаардлагаар хэд хэдэн жагсаал болсон. 8-р сарын 20-нд Тунис хотод үнийн өсөлт, бараа хомсдолыг эсэргүүцсэн жагсаал болсон бол өнгөрсөн сард түлш тээврийн ажилтнууд цалин, ажлын нөхцөлөөс болж хоёр хоногийн ажил хаялт хийсэн.
Ардчилсан шилжилтээс өнөөдөр хүртэл
Эдгээр шаардлага 2011 онд ерөнхийлөгч Зин эль-Абидин Бен Алиг огцруулж, Арабын ертөнцөд жагсаал өрнүүлэхэд түлхэц болсон бослогыг санагдуулж байна. Тунис дараа нь өрсөлдөөнт сонгууль явуулж, улс төрийн эрх чөлөөгөө өргөжүүлсэн ч ажилгүйдэл, доройтсон төрийн үйлчилгээ иргэдийн дургүйцлийн гол шалтгаан хэвээр байна.
Саид 2021 онд парламентыг түр зогсоож, засгийн газрыг огцруулсан бөгөөд авлигатай тэмцэж, улс төрийн түгжрэлийг тайлж байна гэж тайлбарласан. Дараа нь парламентыг татан буулгаж, 2022 оны шинэ үндсэн хууль ерөнхийлөгчийн эрх мэдлийг өргөжүүлсэн.
Эх сурвалж: Al Jazeera, AFP, Reuters (2026 оны 10-р сарын 17).
