Эдийн засаг - Problem.mn

Засгийн газар Төсвийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо

Hulan — Sat, 30 Nov 2024 21:34:47 +0800

Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаан 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 29-нд болж, Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж, УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо.Монгол Улсын 2025 оны Улсын төсвийн тухай хууль болон хамт өргөн мэдүүлсэн дагалдах бусад хуулиудад тавьсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хоригийг Улсын Их Хурал хэлэлцээд тус хуулиудыг хүчингүй болгохоор 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 29-ний өдрийн нэгдсэн чуулганы хуралдаанаар шийдвэрлэсэн.
Хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Төсвийн тухай хуульд энэ тохиолдолд улсын төсвийн тухай болон холбогдох бусад хуулийн төслийг хэрхэн өргөн мэдүүлэх талаар зохицуулалт байдаггүй. Төсвийн тухай хуульд заасан цаглабарын дагуу Засгийн газар есдүгээр сарын 1-ний дотор дараа оны улсын төсөв, холбогдох бусад хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр зохицуулсан. 2025 оны улсын төсөв, холбогдох бусад хуулиудын төслийг 2024 онд багтаан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлж хэлэлцүүлэх хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх зорилгоор Төсвийн тухай хуульд нэмэлт оруулах асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэлээ.

“Гашуунсухайт-Ганцмод” боомтын төмөр зам, уурхай, нүүрсний худалдааны цогц асуудлыг ирэх сард багтаан шийдвэрлэхийг үүрэгдэв

Hulan — Wed, 30 Oct 2024 15:26:19 +0800

“Гашуунсухайт-Ганцмод” боомтын хил дамнасан төмөр замын бүтээн байгуулалт, нүүрсний худалдаа, нүүрсний уурхайн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх хамтын ажиллагааг цогцоор шийдвэрлэх тухай хүсэлтийг БНХАУ-ын “Чайна энержи групп” компаниас ирүүлжээ.

Хил дамнасан төмөр замыг хамтран барихтай холбоотойгоор уг асуудлуудыг судалж Улсын Их хурал, Засгийн газарт танилцуулж, холбогдох хуулиуд, мөн УИХ-ын 2023 оны 68 дугаар тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, шаардлагатай тохиолдолд тусгайлсан хуулийн төсөл боловсруулж энэ оны арваннэгдүгээр сард багтаан шийдвэрлүүлэхийг Ерөнхий сайд үүрэгджээ. Энэ ажлыг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Ц.Туваан, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан нарт тус тус даалгасан байна.

Зээл нэрийдлээр иргэдийн халаасыг сэгсэрдэг зээлийн АПП, ББСБ-уудын эзэдтэй танилц -II

Hulan — Tue, 29 Oct 2024 22:43:28 +0800

Монгол Улсад насанд хүрсэн 2.2 сая иргэн байгаагаас 70 гаруй хувь нь буюу 1.6 сая иргэн ББСБ-ын зээлтэй. Тэгвэл ББСБ-ын зээл авсан 1.6 сая иргэний 90 орчим хувь нь зөвхөн зээлийн аппаас зээл авсан гэх судалгаа бий.

Санхүүгийн зохицуулах хорооноос гаргасан тайланд дурдсанаар, Монгол Улсын хэмжээнд 2021 оны байдлаар нэг сая иргэн зээлийн апп ашигладаг, нэг удаагийн зээлээр 300-500 мянган төгрөгийн зээл авдаг байв. Харин өнгөрсөн 2023 оны сүүлчээр зээлийн апп хэрэглэгчдийн нийт тоо 1.6 саяд, зээлийн апп, ББСБ-аас гаргасан нийт зээлийн хэмжээ 3.7 их наяд төгрөгт хүрч, ББСБ-уудын иргэдэд олгосон зээл улсын төсвийн 15 орчим хувийг эзлэхээр өндөр дүнд хүрсэн байдаг. Түүнчлэн 2024 оны гарснаас хойш эхний зургаан сарын байдлаар иргэд давхардаагүй тоогоо зээлийн аппаас их наяд орчим төгрөгийн зээл аваад байгаа аж. Гэсэн ч эдийн засаг, инфляцийн нөхцөл байдал хүнд энэ цагт зээлийн апп, ББСБ-уудын зээл нь иргэдийн хувьд зээл биш дарамт болж байгааг иргэд, мэргэжлийн судлаачид ч хэлдэг.

Бид өмнөх дугаартаа Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж байгаа 500 гаруй ББСБ-аас дурын зээлийн аппын цаад эзнийг судлаад үзэхэд Улаанбаатарыг бетонон ширэнгэ болгож байгаа барилгын компанийн эзэн, УИХ-ын гишүүн, эхнэрээ хүчирхийлж, хэрцгийгээр зодсон нотлох баримтаа устгуулахаар мөрдөгчдөд хахууль өгсөн баян ч байгаа талаар танилцуулсан. Тэгвэл энэ удаад Засгийн газартай утаагүй шахмал түлш үйлдвэрлэх гэрээ байгуулж, “завшсан” мөнгөө зээлийн аппаар хүүлж байгаа компанийн эзэн, нийслэл, орон нутагт хэд хэдэн зээлийн апп, ББСБ зэрэг ажиллуулж, иргэдэд өндөр хүүтэй зээл олгодог НИТХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчийг танилцуулж байна.

Өмнөх дугаарыг ЭНД дарж уншаарай

ШАХМАЛ ТҮЛШ ҮЙЛДВЭРЛЭХ 14 ТЭРБУМЫН ТӨСВИЙН МӨНГИЙГ ЗЭЭЛИЙН АППААР ХҮҮЛСЭН “НӨМӨР”-ИЙН ЭЗЭН Ж.БААТАРСҮРЭН

Зээлийн аппынхаа хэрэглэгчдэд тогтоосон зээлийн хэмжээг хоёр дахин нугалж зээл олгодог “Нөмөр” зээлийн аппликейшны толгой компани болох “Нөмөр кредит ББСБ” ХХК-ийн эцсийн өмчлөгчөөр З.Туул гэх эмэгтэй бүртгэлтэй байдаг. З.Туул нь “Кемекс”, “Бавариа моторс”, “Дриллэкс”, “Кемекс ланд менежмент” зэрэг компани эзэмшдэг бөгөөд компаниудаараа дамжуулан “Эрдэнэт үйлдвэр”, УСУГ зэрэг төрийн байгууллагад устөрөгчийн хэт исэл, хлор, винтелятор, шинжилгээний багаж, молибдены өтгөрүүлэгч, тэсэлгээний удирдлагын төхөөрөмж зэргийг нийлүүлдэг. Ноцтой нь, З.Туул зөвхөн “Кемекс” компаниараа дамжуулан “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн 42 тендерт шалгарсан байна.

Харин З.Туул цаасан дээр “Нөмөр ББСБ” ХХК-ийн эцсийн өмчлөгчөөр бүртгэлтэй байдаг ч цаад эзэн нь түүний нөхөр Ж.Баатарсүрэн гэнэ. Нэгэн сонирхолтой түүх сөхвөл, “Нөмөр”-ийн эзэн Ж.Баатарсүрэнгийн “Аморе интернэшнл” нэртэй компани ТЭЦ-2-ыг түшиглэн утаагүй шахмал түлш үйлдвэрлэх 17 тэрбум төгрөгийн гэрээг 2010 оны зун Засгийн газартай байгуулжээ. Гэсэн ч нийслэлд ашиглагдаж байгаа нийт түлшний 50 орчим хувийг хангах утаагүй шахмал түлшний үйлдвэрийн ажил явц дундаа гацаанд орж, сүүлдээ босгосон үйлдвэр ч ашиглагдахгүй сэг болоод дууссан. Гэрээнд зааснаар утаагүй шахмал түлшний үйлдвэр 2012 оны есдүгээр сарын 30-нд ашиглалтад орох байсан ч үйлдвэрийн төслийн ТЭЗҮ бүрэн бус, зураг төсөлгүй зэрэг шалтгаанаар хүлээн зөвшөөрөгдөлгүй байсаар үйлдвэр ч үгүй, утаагүй шахмал түлш ч үгүй болоод дуусжээ. Хамгийн ноцтой нь, сэг болоод өнгөрсөн утаагүй шахмал түлшний үйлдвэрийн төсөлд Засгийн газраас дөрвөн удаагийн шилжүүлгээр нийт 14 тэрбум төгрөг “Аморе интернэшнл” компанид төлсөн бөгөөд үүнээс гурван тэрбум төгрөгийг Ж.Баатарсүрэнгийн эхнэр З.Туул болон Т.Ганболд гэгчийн хувийн данс руу шилжүүлсэн байдаг аж.

Улсад утаагүй шахмал түлш үйлдвэрлэж өгнө гээд 14 тэрбум төгрөг авсан “Аморе интернэшнл” компани болон тус компанийн эзэн Ж.Баатарсүрэнг 2013 онд холбогдох байгууллагаас шалгаж, Засгийн газрын тогтоолоор үнэлгээ хийлгэж, зөрүүг нь нөхөн төлүүлэх шийдвэр гарч байсан ч хэрэг нь хаагдаж, Засгийн газрын тогтоол ч цаасан дээрээ үлдсэн байдаг. Харин өдгөө Ж.Баатарсүрэнгийн Засгийн газраас 14 тэрбум төгрөг авсан “Аморе интернэшнл” компани нь “Нөмөр” зээлийн аппын толгой компани болох “Нөмөр капитал” ХХК болж нэрээ өөрчлөөд байгаа аж. Үүнээс харвал, Ж.Баатарсүрэн нь эхнэр З.Туултайгаа хамтран утаагүй шахмал түлшний үйлдвэр байгуулахаар улсаас авсан 14 тэрбумаа зээлийн аппаар өндөр хүүтэй зээл болгон мөнгө хүүлж байж болзошгүй гэдэг сэжүүр гарч ирж байна.

Сонирхуулахад, “Нөмөр” зээлийн аппын эзэн Ж.Баатарсүрэн нь Баян цагаан гоёо”, “Тосон вита пропертийз”, “Номиншанд”, “Панамед”, “Нэмэрфарм”, “Ирмүүнбулаг”, “Домус вита пропертийз”, “Эрчим электрик”, “Нөмөр кредит ассет” зэрэг 10 компани эзэмшдэг. Тэрбээр Увс аймгийн уугуул бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын ах Ч.Гантулгатай арван жилийн нэг ангийн найзууд гэнэ.

“СОНО”, “БЭРС” ЗЭРЭГ ЗЭЭЛИЙН АПП, “БИЧИЛ ГЛОБУС” ББСБ-ЫН ЭЗЭН С.ОТГОНБАТ

Сүүлийн үед иргэдийн идэвхтэй ашиглах болсон зээлийн аппуудын нэг нь “Соно” зээлийн апп. “Соно” зээлийн апп нь Монголын анхны зээлийн үйлчилгээ үзүүлдэг 700 мянга гаруй харилцагчтай байгууллага болсон бөгөөд үүнээс 270 мянга гаруй нь идэвхтэй зээл авдаг гэнэ. Тус зээлийн аппын толгой компани болох “Соно финтек ББСБ” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Б.Номин-Эрдэнэ гэх эмэгтэй ажилладаг боловч цаад эзэн нь саяхан болсон орон нутгийн сонгуульд Хан-Уул дүүрэгт ХҮН-аас нэр дэвшсэн С.Отгонбат.

Тодруулбал, С.Отгонбат нь “Бичил глобус групп” нэртэй бичил зээлийн үйлчилгээ үзүүлдэг компанийг үүсгэн байгуулагч бөгөөд ТУЗ-ийн гишүүн, Ерөнхий захирлаар нь ажилладаг. Харин “Бичил глобус групп” ХХК-аараа дамжуулан “Бэрс финанс ББСБ” ХХК, “Соно финтек ББСБ” ХХК, “Хос капитал” ХХК-д хөрөнгө оруулдаг. С.Отгонбатын “Бичил глобус групп”-аараа дамжуулан эзэмшдэг компаниудын дунд дээр дурдсан “Соно” зээлийн аппаас гадна мөн адил зээлийн үйл ажиллагаа явуулдаг “Добу кредит” ХХК, “Тэсийн шугуй” ХХК, “Бат-ази капитал” ХХК бий. Түүнчлэн тэрбээр орон нутагт зээлийн үйл ажиллагаа явуулдаг “Хос капитал” ХХК, “Заг капитал” ХХК тэргүүтэй компанийг эзэмшдэг аж.

“Бичил глобус групп”-ийн эзэн Самдагийн Отгонбат өдгөө 40 настай. Тэрбээр МУИС-ийг эдийн засагч мэргэжлээр, АНУ-ын Аризона мужийн их сургуулийг бизнесийн удирдлагын чиглэлээр төгссөн гэнэ. Улмаар АНУ-д сурч ирснийхээ дараа буюу 2006 онд “Оргил хотхон” ХХК-ийг байгуулж, барилгын бизнест хөл тавьсан нэгэн бөгөөд барилгын бизнесээрээ амжилт үзүүлж, босгосон хөрөнгөөрөө 2008 онд “Бичил глобус групп” ХХК-ийг байгуулан “Бичил глобус групп” болон түүний охин компаниудаар иргэдэд зээл олгож эхэлсэн байна.

Эх сурвалж: ergelt.mn

Түүхий эд, бүтээгдэхүүнийг анхан шатнаас гүн боловсруулах цогцолборуудыг байгуулна

Hulan — Wed, 09 Oct 2024 21:27:12 +0800

Хамтарсан Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан 14 мега төсөл ба боловсруулах үйлдвэрүүдийн судалгаа, байршлын талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Ц.Туваан Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулав.

Бодлогын үндсэн дөрвөн чиглэлийн хүрээнд 14 мега төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Энэ хүрээнд аж үйлдвэрийг хөгжүүлэх чиглэлээр түүхий эд, бүтээгдэхүүнийг анхан шатнаас гүн боловсруулах “Кокс-химийн цогцолбор”, “Нүүрс-химийн цогцолбор”, “Зэс боловсруулах цогцолбор”, “Ган үйлдвэрлэлийн цогцолбор”, “Жонш баяжмал боловсруулах цогцолбор”, “Барилгын материал үйлдвэрлэлийн цогцолбор” зэрэг боловсруулах үйлдвэрүүдийг ашиглалтад оруулна. Мөн нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн боловсруулах, алтны олборлолтыг нэмэгдүүлэх ба алт цэвэршүүлэх үйлдвэр барих, нүүрс-химийн технологийг эзэмших, хүний нөөцийг бэлтгэх, ирээдүйн томоохон төслийн ТЭЗҮ-ийг тодорхойлох зорилгоор туршилт тохиргооны бага оврын үйлдвэр байгуулж хийн түлш, нийлэг материал, устөрөгч гарган авах зорилтыг ирэх дөрвөн жилд хэрэгжүүлнэ.

Цаашид үйлдвэрлэл, технологийн парк байгуулсан болон байгуулж байгаа аж ахуйн нэгжүүдэд холбогдох хууль, тогтоомжид нийцүүлэн үйлдвэрлэл, технологийн паркийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл олгуулах, паркийн газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах, гаргах асуудлыг энэ оны дөрөвдүгээр улиралд багтаан Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэхээр тогтлоо.

БАГАНУУРЫН 50 МВТ-ЫН БАТАРЕЙ ХУРИМТЛУУРЫН СТАНЦ ЭНЭ ӨВЛИЙН ОРГИЛ АЧААЛЛЫН ӨМНӨ АШИГЛАЛТАД ОРНО

Hulan — Mon, 07 Oct 2024 16:10:54 +0800

Нийслэлийн Багануур дүүргийн I хорооны нутаг дэвсгэрт “Багануур” цахилгаан түгээх дэд станцыг түшиглэн 5 га талбайд баригдаж буй 50 мв/200мв.ц-ын хүчин чадалтай батарей хуримтлуурын станцын бүтээн байгуулалт амжилттай үргэлжилж байна. Засгийн газрын Эрчим хүчний сэргэлтийн хүрээнд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас хэрэгжүүлж буй уг төслийн явцтай Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ танилцлаа.

Энэхүү станцыг байгуулах гэрээг өнгөрсөн сарын 06-нд байгуулсан бөгөөд өвлийн эрчим хүчний оргил ачааллын өмнө буюу ирэх 11 дүгээр сарын 30-нд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөн ажиллаж байна. Одоогоор газар шорооны ажил дууссан, суурийн ажил үргэлжилж байна.

Төвийн болон дорнод бүсийг эрчим хүчээр хангах гол зангилаа нь Багануур дүүрэг учраас энэхүү Батарей хураагуурын станц ашиглалтад орсноор төвийн бүсийн эрчим хүчний системийн давтамж тохируулга хийх, өвлийн оргил ачааллыг хөнгөвчлөх буюу системийн үйл ажиллагаанд гарах чадлын дутагдлыг байгаль орчинд ээлтэй ногоон эрчим хүчний эх үүсвэрээр хангах зэрэг олон талын ач холбогдолтой. Шөнийн цагт үйлдвэрлэсэн илүүдэл эрчим хүчийг хураагаад, өдрийн оргил ачааллын үед төвийн системд буцаагаад нийлүүлэх тохируулгын систем бий болно. Цаашид сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр бий болгож, батарей хураагуурын станцтай холбохоор төлөвлөж буйгаа Нийслэлийн Засаг дарга Х.Нямбаатар Ерөнхий сайдад танилцууллаа.

Бүтээн байгуулалтын хүрээнд батарей станц, дэд станц, цахилгаан дамжуулах агаарын шугам, багануур дэд станцын өргөтгөлийн ажлыг гүйцэтгэнэ. Монгол Улсын хилээр эрчим хүчний хуримтлуур батарейны эхний хэсэг орж ирсэн бөгөөд суурилуулалтын ажил эхэлсэн. Батарей хураагуурын станц нь бусад сэргээгдэх эрчим хүчний станцуудтай харьцуулахад богино хугацаанд суурилуулдаг. Засвар, үйлчилгээг тогтмол хийснээр батарейн станц нь 20-иос дээш жил ажиллах бүрэн боломжтой гэдгийг салбарын мэргэжилтнүүд онцолж байв.

Батарей хуримтлуурын станцын ерөнхий гүйцэтгэгчээр БНХАУ-ын тэргүүлэгч “Энвижн энержи”, туслан гүйцэтгэгчээр дотоодын “Монхорус Интернэшнл” компаниуд ажиллаж байна. “Энвижн энержи" компани нь сэргээгдэх эрчим хүчний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг, салхин сэнс, эрчим хүчний хуримтлуур буюу батарей үйлдвэрлэгч дэлхийн томоохон компаниудын нэг аж.

Улаанбаатар хот анх удаа дотоодын хөрөнгийн зах зээлд 500 тэрбум төгрөгийн бонд арилжиж, үүний 300 тэрбум төгрөгийг Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцад хөрөнгө оруулсан. Үүний эхний блок буюу 150 МВт хүчин чадалтай станцыг өнөөдөр ашиглалтад хүлээж авсан. Үүн дээр нэмэгдээд 2027 онд ашиглалтад оруулахаар Төв аймгийн Баян суманд баригдаж эхэлсэн 660 МВт-ын цахилгаан станц, мөн Багануурын Батарей хуримтлуурын 50 МВТ-ын станцыг ирэх 11 дүгээр сард ашиглалтад оруулснаар нийслэлд дутагдаж байгаа эрчим хүчний хэрэглээг бүрэн хангах боломж бүрдэнэ. Хамгийн гол нь хамтарсан Засгийн газраас хэрэгжүүлэх Эрчим хүчний сэргэлтийн хүрээнд ногоон эрчим хүчний шилжилтийг эрчимжүүлж 2030 он гэхэд Монгол Улс эрчим хүчний хэрэглээгээ дотоодоосоо хангах Засгийн газрын зорилт биелнэ гэдгийг Ерөнхий сайд онцлов

Л.Оюун-Эрдэнэ: 14 мега төслөө бүтэн хөдөлгөж чадвал ДНБ 10 мянган ам.долларт хүрэх бодит боломж байна

Hulan — Fri, 04 Oct 2024 13:09:47 +0800

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2025 оны улсын төсвийн төслийг танилцуулж, УИХ-ын чуулганд үг хэллээ. Ерөнхий сайдын хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь хүргэж байна.
Эрхэм монголчууд аа,
Улсын Их Хурлын дарга, эрхэм гишүүд ээ,
Монголын ард иргэд шилжилтийн хэмээх тодотголтой 30 жилийг цэглэж, төлөвшсөн ардчиллын хоёр дахь давлагаа болсон парламентын засаглалын шинэ эрин үеийг эхлүүлэхийн тулд 126 төлөөлөл бүхий Улсын Их Хурлыг сонгуулийн холимог тогтолцоогоор бүрдүүлэх эрхзүйн цогц реформыг дэмжсэн билээ. Нэг үгээр хэлбэл, нутгархдаг биш улс орны хөгжлийн томоохон асуудлыг шийдвэрлэж чаддаг, ажил хэрэгч төлөөллийг хүссэн нь судалгааны үр дүнгүүдээс тодорхой харагдаж байна.
Өндөр хүлээлт хариуцлагыг хамт дагуулдаг жамтай. Хэрэв 126 төлөөлөл бүхий энэ парламент, Засгийн газар иргэдийн энэхүү хүлээлтийг биелүүлж чадахгүй, өмнөх шиг, эсвэл бүр өмнөхөөсөө тааруу гэсэн нийгмийн дүгнэлтэд хүрвэл ардчилсан парламентын засаглалд аюул учрах хэмжээний эрсдэл өнгөрсөн 30 гаруй жилийн хугацаанд үүл мэт хуралдсаныг Та бид хамтдаа ухамсарлах учиртай.
Аливаа асуудлын шийдлийг олж, амжилт бүтээхэд нөр их хөдөлмөр, хичээл зүтгэл хэрэгтэй ч, нураахад нэг л бодлогогүй үйлдэл хангалттай болохыг бид 2014 оноос хойш 10 гаруй жил зарцуулж байж ахиулсан зээлжих зэрэглэлийн үнэлгээ зэрэг олон жишээнээс харж бас суралцаж болно.
Ийм алдааг давтахгүйн тулд бид хамтарсан Засгийн газар байгуулж, “ХУРДТАЙ ХӨГЖЛИЙН ТӨЛӨӨХ ЗОРИГ” гэрээнд үндэслэсэн эхний төсвөө Засгийн газар Улсын Их Хуралд өргөн барьж байна.
2025 оны төсөв бол Монгол Улсын бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалын дагуу боловсруулсан эхний төсөв бөгөөд ирэх дөрвөн жилийн улс орны хөгжлийн чиг хандлагыг тодорхойлох ач холбогдолтой.

Улсын Их Хурлын дарга, эрхэм гишүүд ээ,
Улсын төсөв бол Монгол хэмээх айлын орлого, зарлагын төсөөлөл төдийгүй, улс орны эдийн засгийн багтаамж, дотоодын нийт бүтээгдэхүүн, үндэсний нийт орлогыг чиглүүлэн сэдэлжүүлэх суурь байдаг билээ.
Аль ч улс орны эдийн засгийн хөгжлийг дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээр л хэмждэг. Бид ч олон улсын энэ жишгээр хөгжлийн суурь үзүүлэлтээ хэмжих нь ойлгомжтой.
Монгол Улсын нэг хүнд ногдох ДНБ 4,000 ам.долларт 10 гаруй жил гацсаны эцэст боомтын нэвтрэх хүчин чадал сайжирч, эрдэс баялгийн салбарын далд эдийн засаг ил болж, аялал жуулчлалаас олох орлого нэмэгдсэнээр 2023 онд 6,000 ам.доллар давсан бол, энэ оны хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр ДНБ79.2 их наяд төгрөг, нэг хүнд ногдох ДНБ 6,800 орчим ам.долларт хүрэхээр тооцоолж байна.
Дэлхийн эдийн засгийн өсөлт 2025 онд 3.3 хувь орчимд хадгалагдах бол манай бүс нутгийн хэмжээнд эдийн засаг 5.1 хувиар өсөх төлөвтэй байна.
Мэдээж өдрөөс өдөрт дэлхий улам хуваагдмал болж, хурдтай хувьсан өөрчлөгдөж буй олон улсын геополитикийн нөхцөл байдал эдийн засагт том хэмжээний эрсдэлийг дагуулах нь тодорхой.
Монгол Улсын эдийн засгийн 2025 оны өсөлтийн төсөөллийг Дэлхийн банк 4.8 хувь, Олон улсын валютын сан 4.1 хувь гэж тооцож байсан бол зээлжих зэрэглэл “В+” тогтвортой түвшинд хүрч, нэг хүнд ногдох Үндэсний нийт орлогоор Дэлхийн банкны ангиллаар дунджаас дээгүүр ангилалд шилжиж, хамтарсан Засгийн газар байгуулагдан хөгжлийн томоохон төслүүдийг хөдөлгөхөөр зарласнаас хойш төсөөллөө ахиулж зургаа болон түүнээс дээш хувь байхаар тооцооллоо шинэчилж, энэхүү төсвийн хэлэлцүүлгийг анхаарал тавин ажиглаж байна. Нэг үгээр хэлбэл, хөрөнгө оруулагчид биднийг харж байна.
Мэдээж бид эрсдэлийг тооцох учиртай. Гэхдээ хамтарсан Засгийн газрын хэрэгжүүлэх 14 мега төслийн 5-аас доошгүй төсөл 2025 оны төсвийн жил эхэлж чадвал 2025 оны эцэст ДНБ 95.0 их наяд төгрөгт хүрнэ гэж төсөөлөв. Хэрэв 2026 онд багтаж 14 мега төслөө бүтэн хөдөлгөж чадвал 2028 он гэхэд ДНБ132.3 их наяд төгрөгт хүрч, нэг хүнд ногдох ДНБ 10,000 ам.долларт хүрэх бодит боломж байна гэж үзлээ.
Нэг хүнд ногдох ДНБ 10,000 ам.долларт Монгол Улс хүрч үзээгүй. Гэвч хүрсэн улс орнуудын хувьд дараах эерэг өөрчлөлтүүд гарсан байдаг.
● Зээлжих зэрэглэл 1-2 түвшин дээшилж, зээлийн хүү 30 хүртэл хувь буурна.
● Гадаадын хөрөнгө оруулалт 1.5-аас гурав дахин өсөж, дэд бүтцийн асуудал шийдвэрлэгдэнэ.
● Шинжлэх ухаан, технологид оруулах хөрөнгө оруулалтын хувь нэмэгдэж, үйлдвэрлэлийн бүтээмж нэмэгдсэнээр эдийн засаг төрөлждөг.
● Чадварлаг хүний нөөц эх орондоо буцан ирж, гадаадын чадварлаг мэргэжилтнүүд тус улсад ажиллаж эхэлнэ.
● Иргэдийн дундаж цалин 60 хүртэл хувь өсөж, өрхийн орлого нэмэгдсэнээр ядуурлын түвшин буурч, төрийн албан хаагчдын цалин нэмэгдсэнээр засаглалын бүтээмж сайжирдаг.
● Боловсрол, эрүүл мэндийн салбарын хөгжил сайжирч, чанартай үйлчилгээ авснаар иргэдийн амьдралын чанар сайжирч, хүн амын дундаж наслалт нэмэгддэг.
Дэлхий дээр хөгжлийн өөр жор, өөр ид шид байхгүй бөгөөд бид алхам алхмаар эдийн засгаа тэлж, нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээ аль болох ойрын хугацаанд 10,000 ам.доллар түүнээс дээш гаргах учиртай.
Хүн төрөлхтний амьдралын хэв маягийг асар хурдтай өөрчилж буй хиймэл оюун ухааны эрчимтэй хөгжлийн энэ үед монголчууд бид хөгжлийг хөөж биш харин угтаж түрүүлэх, өнгөрсөнтэй зууралдах бус алсыг харж, цаг үеийн нөхцөл байдалтайгаа уялдуулж хурдтай хөгжих шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна.
Монгол Улс хурдтай хөгжлийн төлөө эдийн засгийн 14 мега төслийг дараах эрэмбээр 2025 онд Улсын Их Хуралд танилцуулж, ил тод хэлэлцэн шийдвэрлүүлэхээр бэлтгэлээ хангаж байна.
· Хэлэлцээрийн шатанд 18 жил гацсан Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан холболтын ажлыг дуусгаснаар боомтуудын нэвтрэх хүчин чадлыг хоёр дахин нэмэгдүүлж, нүүрс тээврийг 40 сая тонноор, экспортын орлогыг хоёр дахин нэмэгдүүлэх боломжтой.
· Эрдэнэбүрэнгийн 90 МВт-ын усан цахилгаан станцын төслийн бүтээн байгуулалтыг эхлүүлж, хэрэгжүүлснээр 2027 оноос баруун бүсийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээг бүрэн хангана.
· 26 жилийн туршид хайгуулын үйл ажиллагаа явуулсан Монгол Францын хамтарсан ураны төслийг хэрэгжүүлж чадвал манай улсын хувьд гуравдагч хөршийн хөрөнгө оруулалтын төсөл болох ба улсын төсөвт 4.5 тэрбум ам.долларын татварын орлого төвлөрүүлэх боломжтой.

· Уур амьсгалын өөрчлөлт, ногоон шилжилттэй уялдуулан
Орхон-Онги, Хэрлэн-Тооно ус дамжуулах хоолой барих төслийг хэрэгжүүлснээр говийн бүсэд хүн ам, мал аж ахуй, үйлдвэр, уул уурхайн усны хэрэгцээг гадаргын усаар хангах нөхцөл бүрдэж, Улаан нуурыг сэргээж, нуур орчмын экосистем, биологийн олон янз байдал сэргэж, цөлжилтийг бууруулах чухал ач холбогдолтой. Говийн бүсийг усжуулахгүйгээр эдийн засгийн бусад томоохон төслүүдийг урагшлуулах боломжгүй юм.
· 2013 оноос эхлэн хэлэлцээрийн шатанд 10 жил гацсан Тавантолгойн 450 МВт-ын дулааны цахилгаан станцын төслийг хэрэгжүүлснээр Оюутолгой, Тавантолгойн орд газрууд, бусад стратегийн ач холбогдолтой өмнөд бүс нутгийн уул уурхайн төслийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээг дотоодоос хангах боломж бүрдэнэ.
· Монгол орны хаанаас ч интернэтэд холбогдох, мэдээллийн технологийн үйлчилгээ шууд авах Үндэсний хиймэл дагуулын төсөл хэрэгжсэнээр 250 мянган малчин өрх E-Mongolia, E-сургууль, E-эмнэлэг гэх мэт үйлчилгээ авах боломжтой болно. Мөн бид хиймэл оюун ухаан, технологийн шилжилтэд бэлтгэлээ хангах суурь болно.
· Түүнчлэн боловсруулах үйлдвэрийн багц төслүүд
· Сэргээгдэх эрчим хүчний багц төслүүд
· Нийслэлийн дэд бүтцийн багц төслүүдийг Улсын Их Хуралд танилцуулж хамтын шийдэл гаргах болно.
Дахин хэлэхэд эдгээр 14 төслийн 5-аас доошгүй нь хэрэгжиж эхэлснээр 2025 оны төсвийн жил төлбөрийн тэнцэл болон валютын нөөцийн эрсдэлгүй байх болно. Уул уурхайн ашигт малтмалын хайгуул, лиценз олголтын асуудлыг ил тод болгох, боловсруулах үйлдвэрийг татварын орчноор дэмжихээс гадна, хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлал, эрчим хүчний салбарыг онцгой анхаарч эдийн засгийг төрөлжүүлэх зардлуудыг мөн 2025 оны төсөвт суулгалаа.

Хөрөнгө оруулагчид, хувийн хэвшил, бизнесийн орчныг дэмжих, үндэсний бүтээмжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Засгийн газраас
· Хөрөнгө оруулалт, бизнесийн орчин, худалдан авах ажиллагаа,
· Татвар, төсвийн зарлагын шинэчлэл,
· Үндэсний баялгийн сан, төрийн өмчит компанийн засаглал,
· Үндэсний орон сууцжуулалтын тогтолцоо, хуримтлалын сан,
· Бүсчилсэн хөгжил,
· Улаанбаатар хотын бүтээн байгуулалт, хотын засаглал,
· Эрчим хүчний салбарын шинэчлэл,
· Ногоон эдийн засаг, ногоон шилжилт,
· Их өгөгдөл, хиймэл оюунд суурилсан цахим шилжилт,
· Төрийн албаны эрх зүйн шинэчлэл,
· Үндэсний сөрөн тэсвэрлэх чадавхыг нэмэгдүүлэх, эрсдэлийн удирдлага,
· Уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийн олголт, ашиглалт, эдийн засгийн үр ашгийг дээшлүүлэх зэрэг 14 багц эрхзүйн реформыг 2025 оны төсвийн жилд багтаан боловсруулж, Улсын Их Хуралд өргөн барихаар төлөвлөлөө.
Эдгээр эрхзүйн суурь реформыг хэрэгжүүлэх хүрээнд Улсын Их Хурлын даргын захирамжаар Ажлын хэсгүүд байгуулагдаж ажиллаж байгаад Улсын Их Хурлын дарга Дашзэгвийн Амарбаясгалан болон Ажлын хэсгийн эрхэм гишүүдэд талархал илэрхийлж, Засгийн газар нягт хамтран ажиллахаа илэрхийлье.

Улсын Их Хурлын дарга, эрхэм гишүүд ээ,
Та бид хамтдаа энэ бүрэн эрхийн хугацаанд тавьсан зорилгодоо хүрэхийн тулд 2025 оны төсвийг эдийн засгийн суурийг тэлэх дэд бүтцэд зарцуулж, төсвийг тэгшитгэн хуваадаг тогтсон хандлагаас зориг гарган салах шаардлагатай байна.
Энэ агуулгаар Монгол Улс өмнө нь жилд дунджаар төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 450-500 шинэ төсөл эхлүүлдэг байсан бол 2025 оны төсвийн төсөлд дэд бүтцийн 38 шинэ төслийг санхүүжүүлэхээр тусгалаа.
Монгол Улс Мянганы замын бүтээн байгуулалтын хүрээнд 7,000 км авто зам тавихад 21 жил зарцуулж байсан бол Бүсчилсэн хөгжлийн суурийг тавихад чиглэсэн аймгийн төвүүдийг хооронд нь болон хилийн боомтуудтай эдийн засгийн ач холбогдлын дарааллаар нь холбохын тулд ирэх 4 жилд 4,440 км орчим авто зам барих, ирэх оны төсөвт 2,100 км авто замын бүтээн байгуулалтыг хэрэгжүүлэхээр тусгалаа.
Төрөлжсөн болон дэд бүсүүдийг дэмжих хүрээнд 1,650 МВт шинэ эх үүсвэрийг бий болгох болон цэвэр эрчим хүчний шилжилтийн зардлыг тусгалаа.
Нийгмийн салбарын хөрөнгө оруулалтыг бүрэн санхүүжүүлж чадаагүйгээс барилгын чанарын асуудал гардаг байдлыг бүрэн шийдвэрлэхийн тулд шилжих нэртэй сунжирсан 602 төслийг бүрэн дуусгах санхүүгийн эх үүсвэрийг шийдвэрлэх нь оновчтой гэж үзлээ.
Ингэснээр улсын хэмжээнд 90 сургууль, 62 цэцэрлэг, 31 эмнэлэг, 22 дотуур байр, соёл, спортын байгууламж 60, гэр бүл, нийгмийн хамгааллын 18 байгууламж бүрэн ашиглалтад орно. Ингэснээрсургуулийн хүчин чадал 40,610 суудлаар, цэцэрлэгийнх 9,540 ороор тус тус нэмэгдэнэ.
Нийгмийн суурь үйлчилгээг иргэд, нийгмийн бүлгүүдэд чиглүүлж, чанартай, хүртээмжтэй хүргэхэд чиглэсэн арга хэмжээнүүдийг авч, ирэх оны нэгдүгээр сараас өндөр насны тэтгэвэр, халамжийн тэтгэвэр, төрийн албан хаагчийн цалинг инфляцтай уялдуулан зургаан хувь нэмэгдүүлэхээр тусгалаа.
Орон сууцжуулалт бол иргэдийн амьдралын баталгааны нэг тул Засгийн газраас үндэсний орон сууцжуулалтын реформыг Үндэсний баялгийн сангийн Хуримтлалын сантай уялдуулан хэрэгжүүлж, 1.0 их наяд төгрөгийг орон сууцны ипотекийн хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтэд зарцуулж, 13.0 мянган иргэнийг хамруулахаар төлөвлөж байна.
Бүсчилсэн хөгжлийн реформын хүрээнд Нийслэл Улаанбаатар хотод 1992-2021 оны хооронд 11.5 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдэж байсан бол 2028 он хүртэл үүнээс гурав дахин их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийх шаардлага үүссэн байна.
Засгийн газраас Нийслэлийн 2040 он хүртэлх ерөнхий төлөвлөгөөг энэ жилийн төсвийн жилд багтан Улсын Их Хуралд өргөн барьж,
● Нийслэлийг Хөшигийн хөндийтэй холбосон туннел,
● Нийслэлийн төвийг тус туннелтэй холбосон ган татлагат гүүр
● Туулын хурдны зам,
● Тэрэлжийн замын бүтээн байгуулалт
● Толгойтоос Амгалан хүртэлх 17.7 км “Метроны нэгдүгээр шугам” зэрэг бүтээн байгуулалтын төслийг 2025 оны төсвийн жилд багтаан эхлүүлэхийн тулд төсвийн болон санхүүгийн бусад эх үүсвэрээр дэмжих бодлогыг мөн тусгав.
Улсын Их Хурлын дарга, эрхэм гишүүд ээ,
Засгийн газраас боловсруулсан Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хуульд нэгдсэн төсвийн үзүүлэлтийг дараах байдлаар тусгалаа.
Үүнд:
2025 оны төсвийн нийт эх үүсвэр-35.8 их наяд төгрөг,
Урсгал зардал-24.5 их наяд төгрөг,
Хөрөнгө оруулалтын зардал – 4.3 их наяд төгрөг,
Тогтворжуулалтын сан-608.9 тэрбум төгрөг,
Үндэсний баялгийн сан-2.4 их наяд төгрөг байхаар тооцов.

2025 оны төсвийг төлөвлөлтийн дагуу хэрэгжүүлж чадвал:
· Эдийн засгийн өсөлт 7-8 хувь болж,
· Экспортын орлого 19.0 тэрбум ам.долларт хүрч
· Гадаад валютын нөөц 5.7 тэрбум ам.доллар болон нэмэгдэж,
· Өрхийн бодит орлого дунджаар 15 хувиар өсөж
· Бизнес эрхлэх таатай орчин бүрдэж, хөрөнгө оруулалт нэмэгдэнэ,
· 35.0 мянган ажлын байр шинээр бий болно.
Улсын Их Хурлын дарга, эрхэм гишүүд ээ,
Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2025 оны төсвийн төслийг хэлэлцэн шийдвэрлэж өгөхийг хүсье.

Удирдагчид юу хэлэв?

Hulan — Mon, 30 Sep 2024 08:43:32 +0800

НҮБ-ын гишүүн 193 орны төрийн түшээд, дипломатчид тус байгууллагын Ерөнхий Ассемблейн 79 дүгээр чуулганд оролцохоор Нью-Йорк хотноо цуглав. Даян дэлхийн энх тайван, дэг журам ноцтой аюулд орж, геополитикийн зөрчил, хуваагдал улам тэлж буйг чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэлд улсуудын удирдагчдын хэлсэн хурц үгсээс харж болно. Тэдгээрээс сорчлон хүргэвэл:

НҮБ-ын тэргүүн А.Гутерреш чуулганыг нээж үг хэлэхдээ дэлхий дүрэм журамгүй болсонд харамслаа илэрхийлж, мөн Израил, ОХУ олон улсын хууль журмыг уландаа гишгэж буйг битүү утгаар буруутгав. Түүнчлэн уур амьсгалын өөрчлөлт, өсөн нэмэгдэж буй тэгш бус байдлыг зогсоох арга хэмжээ ахицгүй байгаад улс орнуудыг шүүмжилсэн.

Зэм, цээрлэлээс зайлсхийх явдал энэ түвшинд хүрснийг улс төрийн үүднээс хамгаалж боломгүй, ёс зүйн үүднээс зөвшөөрч боломгүй. “Шоронгоос зүгээр л гараад явчхаж болно” гэсэн бодолтой Засгийн газрууд, бусад этгээдүүдийн тоо нэмэгдэж байна… Газын зурвасын мөргөлдөөн бол бүс нутгаа тэр чигт нь арчиж хаяхаар заналхийлэх дуусдаггүй хар дарсан зүүд. Ливан улс дараагийн Газын зурвас болж хувирахыг Ливаны ард иргэд, Израилын ард иргэд, дэлхий нийт тэсвэрлэж чадахгүй.

Ерөнхийлөгчийн байр сууриар сүүлчийн удаагаа НҮБ-ын индэр дээрээс үг хэлсэн Жо Байден тулгарсан сорилтуудыг давахын тулд эвсэн нэгдэх уриалгаа бататгаж, олон улсын байгууллагуудыг хүчирхэгжүүлж тэлэх хүчин чармайлт нь үр шимээ өгснийг тодотгов.

Өнөөгийн дэлхийгээс сорилт бэрхшээлийг олж харж, цөхрөл гутралаар хариу үзүүлэх хүмүүс олон байна. Гэхдээ би бол үгүй. Цаашдаа ч тэгэхгүй. Удирдагчдын хувьд бидэнд тэгэх эрх байхгүй… Хүндэт удирдагчид аа, эрх мэдлээ хадгалж үлдэхээс илүү чухал зарим зүйлс байдгийг бүү мартаарай. Тэр бол танай ард түмэн. Иргэддээ үйлчлэхийн тулд л бид энд байна. Эсрэгээрээ бус.

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский БНХАУ-г энх тайвныг сахисан байр суурьтай гэдэг ч Оросын цөмийн зэвсгийн дэд бүтцэд тусламж үзүүлж байна гэж буруушаав. Мөн илтгэлдээ ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путиныг энхийн хэлэлцээрт татан оруулах зорилготой Украины ялалтын төлөвлөгөөг танилцуулса

Европ болон Төв Ази дахь ОХУ-ын бүх хөрш орнууд дайн тэдний үүдийг ч тогшиж болохыг мэдэрч байна. Энэ нь дэлхий даяар хэр хэмжээний хохирол учруулахыг зүгээр л бодоод үз… Харамсалтай нь Аюулгүйн зөвлөлийнхөө хориг тавих эрх мэдлээс хэт хамааралтай учраас НҮБ-д дайн, энх тайвны асуудлыг бодитоор, шударгаар шийдвэрлэх эрх мэдэл алга. Түрэмгийлэгч орон хориг тавих эрх мэдлээ хэрэгжүүлэхэд НҮБ дайныг зогсоох ямар ч хүчгүй болж байна. Харин Энх Тайвны Томьёолол дайныг зогсоож чадна.

Ираны шинээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч М.Пезешкиан Израилын Газын зурваст хийж буй агаарын довтолгоо, мөн саяхан Ливанд холбоо харилцааны хэрэгслүүд дэлбэрсэн халдлагыг буруутгаж, “хариу өгөлгүй өнгөрөөх боломжгүй” гэв.

Энэхүү аймшигт сүйрлийг зогсоох олон улсын бүхий л хүчин чармайлтыг няцаасан атлаа өөрсдийгөө хүний эрх, эрх чөлөөний түүчээлэгч гэж нэрлэх зориг зүрхтэй тэдгээр ЗГ-ууд бүхий л үр дагаврын хариуцлагыг үүрэх болно.

Либертари үзэлтэй эдийн засагч гэж өөрийгөө танилцуулсан Аргентины Ерөнхийлөгч Хавьер Милей чөлөөт худалдааг дэмжсэн хурц тод илтгэл тавьж, НҮБ-ын 2030 он хүртэлх Тогтвортой хөгжлийн зорилтыг “Социалист хэв шинжтэй олон улсын хөтөлбөрөөс өөр юу ч биш” хэмээн буруутгав.

НҮБ улс орнууд юу хийх, дэлхийн хүмүүс хэрхэн амьдрахыг шийдэхээр зүтгэж буй үй олон тэмтрүүлтэй Левиатан болж хувирчээ. Зүүний үзэл санаанд ийм зүйл байнга таардаг. Хүн юу хийх ёстойг заасан загвар гаргаж, санаснаас нь өөрөөр эргэвэл тэд нухчин дарж, хорьж цагдаж, эрх чөлөөг боомилдог.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Ерөнхий санал шүүмжлэлд үг хэлэхдээ олон ургалч үзлийг хүндэтгэн үзэж, олон улсын харилцааг олон тулгуурт зарчмаар цогцлоох Монгол Улсын эрмэлзлийг тодотгож, дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх, мөн цөмийн аюулаас ангид ертөнцийг бий болгохын төлөө бүх улс орон хамтран ажиллахыг уриалав.

Монголчууд бид аливаа асуудлыг эв зүйгээр, яриа хэлэлцээний аргаар шийдвэрлэхийг эртнээс эрхэмлэж, бас эрэлхийлж ирсэн түүхтэй ард түмэн билээ. Олон зууны тэртээгээс Их Монгол Улс хөрш зэргэлдээ, хол ойр, холбоотон, сөргөлдөгч аль ч улстай харилцахдаа элч төлөөлөгч илгээх, хүлээн авах, гэрээ хэлэлцээр байгуулах, найрамдах, зөвшилцөх зэрэг улс төр, дипломатын аргуудыг хэрэглэж, асуудлыг эвээр зохицуулахыг эрмэлздэг байсан нь эдүгээ ч Монголын төрийн гадаад бодлогын гол зарчим хэвээр байна.

Эх сурвалж: Bloomberg tv Mongolia

Хүүхэд, багачуудад зориулсан SocialPay Junior аппликэйшн хэрэглээнд нэвтэрлээ

erka — Tue, 12 Mar 2024 14:06:56 +0800

Дэлхийн эдийн засгийн чухал хөдөлгүүр Хятад юм гэв

erka — Fri, 08 Mar 2024 12:16:33 +0800

Хятадын хоёр чуулганыг олон орны эрдэмтэд анхааралтай ажиглаж байна. Эрдэмтэд хэлэхдээ, Хятад улс дэлхийн эдийн засгийн хөгжлийн чухал хөдөлгүүр юм. Тэд гадагшаа өндөр түвшний нээлттэй байдлаа тогтвортой ахиулж, шинэ чанарын үйлдвэрлэлийн хүчний хөгжлийг түргэтгэж байгаа нь эдийн засгийн хөгжлийг үр дүнтэй ахиулахын зэрэгцээ дэлхий дахинд хамтдаа хожих боломж олгож байна гэв.

Москвагийн Их сургуулийн Ази, Африкийн орнуудын судалгааны хүрээлэнгийн захирал Алексей Маслов: Энэ оны эцэс гэхэд Хятадын ДНБ-ий өсөлт 5-иас давна гэдэгт бид эргэлзэхгүй байна. Үүний дагуу жижиглэн худалдааны салбар хөгжиж, үл хөдлөх хөрөнгийн салбар сэргэнэ. Дэлхийн эдийн засгийн хөгжлийн чухал хөдөлгүүр бол Хятад. Энэ улсад өрнөж буй бүх зүйл дэлхийн эдийн засагтай холбоотой.

Мьянмарын ГХЯ-ны Стратегийн болон олон улсын судлалын хүрээлэнгийн ахлах судлаач Най Суй У: Хятад улс шинэ чанарын үйлдвэрлэлийн хүчнийг эрчимтэй хөгжүүлж байна. Үүнээс Мьянмар суралцах нь зүйтэй. XXI зуун бол өндөр технологийн хөгжлийн эрин учир бид шинжлэх ухаан технологийн хөгжлийн хурдацтай хөл нийлүүлж алхах ёстой. Хятад улс шинжлэх ухаан технологийн хөгжилд маш олон ололт амжилт гаргаж, дэлхийн тэргүүн эгнээнд явж байна.

Найруулагч:	С.САРАНЧИМЭГ
Эх сурвалж:	news.cri.cn

Нийслэлийг бүсчлэн хөгжүүлэх ээлжит уулзалтаа Ерөнхий сайд Дамбадаржаад хийлээ

erka — Tue, 05 Mar 2024 10:40:35 +0800

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ нийслэлийг бүсчлэн хөгжүүлэх хүрээнд Сүхбаатар дүүргийн Дамбадаржаа орчмын анхан шатны нэгжид ажиллаж буй төрийн албан хаагчидтай уулзлаа. Дамбадаржаа бүсэд тус дүүргийн 13, 14, 15, 16, Баянзүрх дүүргийн 21, 29 дүгээр хороо хамаардаг. Төрийн өмчийн гурван сургууль, таван цэцэрлэгт 8000 гаруй хүүхэд суралцдаг. Дамбадаржаа бол үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээний аж ахуй нэгж байгууллагатай, гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийг хэрэгжүүлэхэд хамгийн тохиромжтой бүс юм.
Ерөнхий сайд “Улаанбаатар-Бүсчилсэн хөгжил” илтгэлээ танилцуулах үеэрээ “Дүүрэг, хороодын анхан шатны нэгжид ажиллаж буй төрийн албан хаагчдынхаа үгийг сонсъё. 2023 онд 21 аймгаа тойрч, иргэдийнхээ санал хүсэлтийг сонссон. Нэг аймагт иргэдийн уулзалт 10 орчим цаг үргэлжилж байсан. Ирэх 30 жилийг Засгийн газар, нийслэлтэй хамт төлөвлөх ёстой. Дүүрэг, хороод өөрсдөө төлөвлөгөө гаргадаг биш хамтдаа төлөвлөж, хөгжих нь чухал байна. Засгийн газар, нийслэл ч тэр асуудлыг дээрээс хардаг хандлагаа өөрчлөх цаг болжээ. Анхан шатны нэгжид ажиллаж буй төрийн албан хаагчидтайгаа уулзаж, санал хүсэлтийг нь сонсох чухал байгаа юм” гэлээ.

Дамбадаржаа бүсэд дахин төлөвлөлт амжилттай хэрэгжвэл агаар, хөрсний бохирдол мэдэгдэхүйц буурна. Үүнийгээ дагаад иргэдийн амьдрах орчин, амьдралын чанар нэмэгдэж, ажлын байр бусад нийгмийн дэд бүтцүүд бий болно. Гэхдээ ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу дахин төлөвлөлтөө хэрэгжүүлэхгүй бол хүн амын хэт төвлөрөл үүсэж, нийгмийн бусад асуудал орхигдох сөрөг талтайг уулзалтад оролцогчид хэлж байв. Мөн хүн амын тоог харгалзан бүсчилж хөгжүүлбэл төрийн үйлчилгээ иргэдэд илүү ойртож, эмнэлэг, сургуулийн хүртээмж сайжирч, хотын төвд байрлах төрийн үйлчилгээний ачаалал буурна гэлээ.
Тухайлбал, Сүхбаатар дүүргийн 18-р хорооны Засаг дарга Ц.Цогт-Од "Бүсчилсэн хөгжлийн талаар ярьж байгаа нь маш зөв. Нэг хорооны хүн ам 10 мянгад хүрээд байна. Дөрвөн сумын хүн амтай тэнцэх хэр нь өөрсдийн гэсэн төсөв байдаггүй. Гамшиг, осол боллоо гэхэд нэг экскаваторт шатахуун хийх эрх мэдэлгүй. Хороо төсөв захиран зарцуулах эрхтэй болох хэрэгтэй” гэсэн бол тус дүүргийн 58 дугаар сургуулийн захирал Д.Болд “Бүсчилсэн хөгжлийн үзэл санаа бидний тулгамдсан асуудлаа шийдүүлэх гэсэн санаатай яв цав нийцэж байна гэж харлаа. Улаанбаатар хотын алс хэтийн тогтвортой хөгжлийн гарц бол бүсчлэл. Хүнээ хөгжүүлэхэд боловсролд санаа тавьж, хөрөнгө мөнгө хуваарилах нь маш чухал” гэлээ.

Сүхбаатар дүүргийг Дамбадаржаа, Бэлх, Хайлааст, 220 мянгат гэж дөрөв хуваах нь зөв шийдэл гэдгийг тус дүүргийн Засаг дарга Х.Болормаа дурдаад “Бүсчилж хөгжүүлэхгүй бол хүртээмж нь иргэддээ тэр бүр очдоггүй. Дамбадаржаа хотын төв болон инженерийн шугам сүлжээтэй ойр, газрын үнэлгээ өндөр, бусад үйлдвэрлэлийг түшиглэн хөгжүүлэх боломжтой бүс” гэв.
Уулзалтын төгсгөлд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Монгол Улсын урт, дунд, богино хугацааны бодлогын баримт бичиг, Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт
туссан төсөл арга хэмжээний хэрэгжилт, үр дүнг эрчимжүүлэх талаар үүрэг, даалгавар өглөө.